Sự mất cân bằng cung cầu toàn cầu, chi phí năng lượng tăng cao và các quy định môi trường nghiêm ngặt đẩy chi phí sản xuất EPS lên cao, khiến thị trường dự kiến duy trì xu hướng tăng biến động trong năm 2026.
Ngày 28 tháng 1 năm 2026 – Thị trường toàn cầu nguyên liệu thô Polystyrene giãn nở (EPS) đã chứng kiến xu hướng tăng giá liên tục kể từ nửa cuối năm 2025, gây áp lực chi phí đáng kể lên các ngành công nghiệp hạ nguồn như xây dựng, logistics chuỗi cung ứng lạnh và bao bì. Dữ liệu ngành cho thấy giá trung bình của hạt EPS đã tăng 3,2% so với cùng kỳ năm 2025 và dự kiến đà tăng này sẽ tiếp tục trong nửa đầu năm 2026, được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố bao gồm biến động giá monome đầu nguồn, điều chỉnh cơ cấu phía cung và nhu cầu mạnh mẽ từ các ngành hạ nguồn.
Các yếu tố chính thúc đẩy sự tăng giá
1. Tính dễ bay hơi của monome styren trở thành yếu tố chính chi phối.
Monomer styren (SM), chiếm hơn 85% chi phí sản xuất EPS, là yếu tố chính ảnh hưởng đến giá EPS. Theo dữ liệu từ Hiệp hội Dầu khí và Hóa dầu Quốc tế (IPPCA), giá trung bình toàn cầu của monomer styren đã tăng 5,8% so với tháng trước vào tháng 1 năm 2026, đạt 1.280 USD/tấn. Xu hướng tăng này chủ yếu do nguồn cung dầu thô và naphtha, nguyên liệu đầu vào của styren, bị khan hiếm. Việc OPEC+ tiếp tục cắt giảm sản lượng đã giữ giá dầu thô ổn định trên 85 USD/thùng, trong khi sự gián đoạn nguồn cung khu vực ở Trung Đông và châu Âu càng làm hạn chế sản lượng naphtha, đẩy chi phí sản xuất monomer styren lên cao.
2. Các hạn chế về phía cung ngày càng gia tăng trong bối cảnh các chính sách môi trường
Các quy định môi trường nghiêm ngặt trên toàn thế giới đã dẫn đến việc đóng cửa hoặc giảm công suất của các cơ sở sản xuất nguyên liệu EPS kém hiệu quả, làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm nguồn cung. Tại Trung Quốc, nhà sản xuất và tiêu thụ EPS lớn nhất thế giới, chính quyền địa phương đã tăng cường kiểm soát khí thải đối với các doanh nghiệp hóa dầu, với hơn 15% dây chuyền sản xuất styren quy mô vừa và nhỏ bị đình chỉ hoạt động kể từ quý IV năm 2025. Tại Liên minh châu Âu, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đã làm tăng chi phí sản xuất của các doanh nghiệp hóa chất phát thải cao, khiến một số nhà sản xuất phải giảm sản lượng hoặc chuyển sản xuất sang các khu vực có chi phí carbon thấp hơn, làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm nguồn cung nguyên liệu EPS toàn cầu.
3. Nhu cầu mạnh mẽ từ phía hạ nguồn thúc đẩy đà tăng giá
Nhu cầu mạnh mẽ từ các ngành công nghiệp hạ nguồn đã hỗ trợ mạnh mẽ cho sự tăng giá liên tục của nguyên liệu EPS. Ngành xây dựng, ngành tiêu thụ EPS lớn nhất (chiếm khoảng 60% tổng nhu cầu), đã cho thấy xu hướng phục hồi tại các thị trường chính. Tại Đông Nam Á, các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng ở Việt Nam, Indonesia và Thái Lan đã tăng tốc, thúc đẩy nhu cầu về vật liệu cách nhiệt EPS. Ngành logistics chuỗi cung ứng lạnh cũng ghi nhận sự tăng trưởng ổn định trong bối cảnh phục hồi thương mại xuyên biên giới toàn cầu, với nhu cầu cao về vật liệu đóng gói EPS cho vận chuyển thực phẩm tươi sống và dược phẩm. Ngoài ra, lĩnh vực bao bì cho các sản phẩm điện tử và hàng tiêu dùng duy trì nhu cầu ổn định, củng cố thêm xu hướng tăng giá của nguyên liệu EPS.
Dự báo xu hướng thị trường năm 2026
Nhìn về cả năm 2026, thị trường nguyên liệu EPS toàn cầu dự kiến sẽ duy trì xu hướng tăng biến động, với sự dao động giá chủ yếu bị ảnh hưởng bởi ba yếu tố chính. Thứ nhất, giá dầu thô có khả năng duy trì trong khoảng 80-90 USD/thùng do chính sách sản xuất của OPEC+ và rủi ro địa chính trị ở Trung Đông, điều này sẽ tiếp tục hỗ trợ mức giá cao của monome styren. Thứ hai, những hạn chế về phía cung sẽ vẫn tồn tại: các chính sách môi trường ở các nước sản xuất chính sẽ không được nới lỏng trong ngắn hạn, và việc mở rộng năng lực sản xuất mới sẽ bị hạn chế bởi chi phí đầu tư cao và chu kỳ xây dựng dài, khiến việc cải thiện đáng kể tình trạng khan hiếm nguồn cung trở nên khó khăn.
Tuy nhiên, cũng có những rủi ro giảm giá tiềm tàng. Nếu nền kinh tế toàn cầu suy giảm mạnh hơn dự kiến, nhu cầu ở các ngành xây dựng và bao bì có thể suy yếu, gây áp lực giảm giá đối với nguyên liệu EPS. Ngoài ra, việc dần dần đưa vào sử dụng năng lực sản xuất styrene mới ở Trung Đông và Bắc Mỹ trong nửa cuối năm 2026 có thể làm giảm bớt căng thẳng về nguồn cung ở một mức độ nhất định.
Các nhà phân tích ngành đề xuất rằng các doanh nghiệp hạ nguồn nên chủ động điều chỉnh chiến lược thu mua, ký kết các hợp đồng cung ứng dài hạn với các nhà cung cấp chính để tránh ảnh hưởng của biến động giá ngắn hạn và đẩy nhanh nghiên cứu phát triển các vật liệu thay thế thân thiện với môi trường nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguyên liệu EPS.
Về nguyên liệu thô EPS
Nguyên liệu polystyrene giãn nở (EPS) được sử dụng rộng rãi trong vật liệu cách nhiệt xây dựng, bao bì chuỗi lạnh, vật liệu đệm cho sản phẩm điện tử và các lĩnh vực khác nhờ đặc tính nhẹ, cách nhiệt và hấp thụ sốc. Quy mô thị trường EPS toàn cầu dự kiến sẽ đạt 38 tỷ đô la vào năm 2028, trong đó khu vực châu Á - Thái Bình Dương vẫn là khu vực tiêu thụ lớn nhất, được thúc đẩy bởi quá trình đô thị hóa nhanh chóng và xây dựng cơ sở hạ tầng.
